„Tak więc w Straży Praw większość czynnych i pełnoprawnych ministrów (32) reprezentowała poglądy sprzeczne z ideą obrony dzieła 3 maja. Do konsekwentnych patriotów należał, co prawda, marszałek sejmu Stanisław Małachowski (w mniejszym stopniu zastępujący go czasami Kazimierz Nestor Sapieha), ale marszałek sejmu miał na posiedzeniach Straży jedynie głos doradczy. Duży autorytet osobisty Małachowskiego dawał mu wprawdzie możność moralnego oddziaływania na króla, ale z drugiej strony stosunkowa łatwowierność i znaczna prostoduszność marszałka czyniły go niezbyt czujnym strażnikiem polityki królewskiej.
W ten sposób Stanisław August doprowadził do powstania czegoś, co w ustroju nowoczesnego parlamentaryzmu nazywano by chyba „koalicyjnym rządem mniejszościowym". W Straży Praw większość mieli przeciwnicy nowego polskiego systemu politycznego. Trudno więc dziwić się, że przygotowania do obrony Rzeczypospolitej szły niemrawo, że w zakresie polityki zagranicznej powstały zasadnicze zaniedbania. Trudno też wątpić, że przy takim układzie sił Straż Praw musiała zostać zredukowana do roli rady przybocznej króla, zajmującej się drugo i trzeciorzędnymi zupełnie sprawami. Stanisław August miał zawsze logiczne usprawiedliwienie, gdyby na przykład Ignacy Potocki zapytał go, dlaczego ten czy ów najistotniejszy problem polityki zagranicznej czy wewnętrznej Rzeczypospolitej nie był decydowany na posiedzeniach Straży. — Jakże to — oburzyłby się król. — Przecież w Straży zasiada co najmniej dwóch zdecydowanych zwolenników dworu petersburskiego. Czyż można przy nich roztrząsać takie tajemnice stanu“(10)